هوش مصنوعی و سلامت روان دوست یا تهدید؟
نوشتهی دکتر شبنم طلوعی | روانشناس و درمانگر فردی و زوج
در چند سال اخیر، هوش مصنوعی به شکلی گسترده وارد زندگی ما شده است — از تلفن همراه گرفته تا پزشکی و حالا حتی روانشناسی. بسیاری از افراد، از چتباتها و اپلیکیشنهای خودیار برای کاهش اضطراب، تنظیم خلق یا حتی جایگزینی جلسات درمانی استفاده میکنند.
این ابزارها با تحلیل صدا، کلمات یا ضربان قلب، میتوانند الگوهای احساسی را شناسایی کنند و در ظاهر، راهحلهایی سریع ارائه دهند.
اما سؤال مهم اینجاست: آیا ماشینها میتوانند «درک انسانی» داشته باشند؟
به عنوان یک روانشناس، من (دکتر شبنم طلوعی) معتقدم که هیچ فناوری نمیتواند جایگزین حضور، همدلی و نگاه انسانی شود. هوش مصنوعی میتواند به ما کمک کند تا دادهها را دقیقتر ببینیم یا روند درمان را پیگیری کنیم، اما درمان، فقط عدد و الگوریتم نیست — درمان یعنی لمس احساس، درک درد، و ساختن ارتباطی واقعی میان انسانها.
اگر هوش مصنوعی را به عنوان یار درمانگر ببینیم، نه جایگزین او، میتوانیم از آن بهره ببریم بدون آنکه ماهیت انسانی درمان را از بین ببریم.
آینده سلامت روان، در همزیستی خرد انسانی و توان محاسباتی ماشین است؛ جایی که علم و احساس، دست در دست هم، برای رشد انسان تلاش میکنند.
